DOĞAL GAZ

DOĞALGAZ SOBASINDA EV ISINMASI

EV ISITMASI
* Çatı izolasyonunuz yetersiz ise izolasyonunuzu uygun bir şekilde yaptırınız. Çatınızdaki ısı kaybınız %20 civarındadır. Bu şekilde ısıtma maliyetinizi azaltabilirsiniz.
* Sistemlerinize ısı ayarlı termostat monte ettirdiğinizde veya ısı ayarlı termostatı bulunan cihazlar kullandığınızda gaz tüketiminiz optimize olacaktır.
* Kapı ve pencerelerinizi yeniden yaptırırken izoleli malzemeler tercih ediniz. Konutlardaki tüm ısı kaybının %15’i pencere ve kapılardan olmaktadır. Mevcut izolesiz kapı ve pencerelerinizin kenarlarındaki boşlukları pencere süngeri ile kaplayınız.
* Doğalgaz sobası kullanıyorsanız, soba filtrenizi cihazı kullanmaya başladığınız mevsime girdikten sonra her ay kontrol ediniz, gerekiyorsa değiştiriniz.
* Verimli kullanma oda konforu 19 derecedir. Oda termostatı olduğunda 1 derece düşer ve yakıt tüketiminde %6 tasarruf sağlanır.
* Termostatınızı, bir günden fazla evden uzak kalacaksanız, kapatınız.
* Sıcaklığın içeride kalması için geceleri perdelerinizin örtülü olması büyük enerji tasarrufu sağlar. Pencerelerinizden güneş çekildiği zaman perdelerinizi kapatınız.
* Soğuk havalarda sıcaklığı içeride tutmak için duvar veya pencere klimalarının dış havayla temas eden bölgelerini engelleyiniz. Tüm ısı kayıplarının %10’u yeniden ısıtılmak zorunda olan hava hareketlerinden dolayı gerçekleşir. Fakat bacalı veya bacasız tipte doğalgaz cihazlarının bulunduğu ortamlarda bulunması zorunlu olan 100 cm2 net geçişli havalandırma menfezini kesinlikle kapatmayınız.

* Radyatörleri mobilya ve benzeri eşyalar veya perdeler ile engellemeyiniz, kapatmayınız. Radyatörler örtülürse %15 yakıt tüketimi artar.
* Doğalgaz tüketim cihazı satın almak istediğinizde verimi yüksek olanı tercih ediniz.
* Pişirme ocağını ısınma amaçlı kullanmayınız.
* Bulunduğunuz ortamın konfor şartlarına uygun olarak ısınma cihazını ayarlayınız.
* Bacalı cihazları dolapların içerisine yerleştirmeyiniz. Bu durum cihazların ortamdan yanma havası almasını engeller ve yanma verimi düşer.


SICAK SU
* Sıcak Su Termostatınızı 50°C’ye ayarlayınız. Aşırı sıcak su sadece fazla enerji tüketmez aynı zamanda insan cildi için yanık tehlikesi oluşturacağı için sağlıksızdır.
* Su ısıtma kontrol vanasını “pilot” konumuna getiriniz, eğer evden bir hafta veya daha fazla uzak kalacaksanız kapatınız.
* Elle bulaşık yıkarken soğuk su ile durulama yapınız, bulaşık makinesinde yıkama yapıyorsanız makineyi tam dolu olarak çalıştırınız.
* Sıva üstünden döşenmiş sıcak su borularının yalıtımını yapınız.
* Yeni bir su ısıtıcısı alırken enerji verimi yüksek modelini tercih ediniz.


OCAK VEYA FIRININ VERİMLİ KULLANILMASI
* Eğer pişirme tarifinde belirtilmiyorsa fırınınıza ön ısıtma yapmayınız.
* Fırın kapağını yemek pişirirken açmayınız.
* Üst yakıcı alevini tencere veya tavanızın boyutu kadar açınız.
* Pişirme başladıktan sonra yavaş yavaş kaynatınız.
* Zaman ve sıcaklık talimatlarına uyarak pişiriniz.
* Kullanılmayan ocak brülörlerini (gözlerini) kapatınız.
* Pişirme esnasında yemek kaplarını kapalı tutunuz.
* Pişirme ocağını ısınma amaçlı kullanmayınız.

Doğalgaz, odun veya kömür, hangisi en iyi ve ucuz ısınmayı sağlar, ne tür ısıtma araçlarıyla masraflarımızı en aza indirebiliriz, yalıtım sorununu nasıl halletmeliyiz?

EN EKONOMİK NASIL ISINIRIM?
Kışın en ekonomik ısınma hangi araçlarla daha verimli olur? Isı kaybını önlemenin yolları nelerdir?

Emin Koramaz: İlk önce ekonomiden ne kastettiğimiz masaya yatırılmalı. Yakıt ekonomisi dediğimiz zaman teknik olarak anlaşılması gereken, yakıtın verebileceği yakıt enerjisinin ne kadarından faydalandığımız demektir. Yakıt fiyatları arasında da farklılıklar söz konusu. Hepsini birlikte düşünerek, gerek çevreye mümkün olduğunca en az zarar verecek, gerekse de ekonomik anlamda bizleri rahatlatacak öncelikle yakıt tipinin seçilmesi gerekiyor. Bu yakıt tipine en uygun yakıcının seçilmesi ve işleticinin de konu hakkında yeterli bilgi ve deneyime sahip olması gerekiyor. Bu yakma sistemi de aslında bir zincir. O zincirden herhangi birisi koptuğunda yakıttan istediğimiz verimi alamayabiliriz. İkiye ayrılıyor, yakıt için kullanılan cihazlar. Bunlar bireysel ısıtma cihazları ve merkezi ısıtma cihazları. Merkezi ısıtma cihazları olarak ağırlıklı olarak kazanlar kullanılmakta. Bireysel sistemi olarak büyük çoğunlukla sobalar, kombi tabir ettiğimiz cihazlar ve kat kaloriferleri kullanılıyor. Gerek çevreye olan etkileri, gerekse verimlilik değerleri ardarda dizildiğinde uygun cihaz seçimini gözönüne aldığımızda yakıtlardan öncelikli olarak bugünkü fiyatlarla en ucuzu linyit. Arkasından ithal kömür bunu izlemekte. Üçüncü olarak doğalgaz, dördüncü olarak fuel oil, beşinci olarak tüpgaz... Ve en son olarak da motorin ve elektrik, fiyat pahalığında belirli bir sırayı izlemekte. Ama dediğim gibi burada önemli olan öncelikle verimli bir cihazın seçilmesi. Sistemin uzman bir mühendis tarafından tekniğine uygun şekilde tasarlanması ve bir mühendis gözetiminde tüm sistemin monte edilmesi.

İSTANBULLU NEYİ SEÇİYOR
En ekonomik ısınma yöntemi olarak halkımız neyi tercih ediyor?

Kazım Kartal: İstanbul’da en çok kullanılan doğalgaz. Kesinlikle taşıma sorunu yok. Ondan kaynaklandığı için de şu anda en kullanılışlı doğalgaz.

SOBANIN YERLEŞİMİ
Yakıt ürünlerinden hangisi daha ekonomik? Isıdan en iyi şekilde yararlanmak için soba yerleşiminde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?


Kazım Kartal: Öncelikle soba için en önemli şey bacadır. Baca tertibatı kesinlikle iyi yapılmışsa, herhangi bir sorun yoktur. Verimini de çok sağlam çok iyi alır. Yalnız baca uzunluklarını çok fazla tutmak sağlık açısından tehlikeli. Bundan dolayı da buna önem gösterilirse herhangi bir sorun olmaz.

İSTANBUL VE ANKARA
İstanbul’da doğalgaz tercih ediliyor. Sayın Koramaz, Ankara için kömür daha ekonomik dedi. İstanbul için fiyatları kıyasladığınızda aynı şeyi söyleyebilir misiniz?

Kazım Kartal: İstanbul’da biraz daha farklı. Yani kömür fiyatları piyasa gereğince yerine göre farklı. Bu nedenle kömür çok daha uygundur diyemiyoruz. Ama sistemine göre de değişiyor. Merkezi sistemlerde daha farklı, bireysel sobalarda daha farklı. Sobalarda çok uygun olabilir, ama merkezi ısınanlarda bu kadar uygun olmayabiliyor.

EN VERİMLİ YAKIT
Sayın Koramaz, linyitin en ucuz olduğunu söylediniz. Peki verimlilik açısından baktığınızda en uygun, en iyi verim elde edeceğimiz yakıt sizce hangisi? Neyi tercih etmeliyiz?

Emin Koramaz: Teknik anlamda kullanılan yakıtlar arasında en verimli olanı doğalgazdır. Çünkü doğalgazda havayla yakıtı uygun oranlarda karıştırmak mümkün olabilmektedir. Gaz halinde bulunduğu için doğalgaz. Bunun dışında her türlü otomatik kontrole, yakma sistemlerinin otomasyon kanalıyla kontrol edilmesine, gerekli emniyet ve güvenlik tertibatlarının alınmasına izin vermektedir. Doğalgaz bu anlamda teknik olarak verimli bir gazdır. Uygun cihazlar, uygun yakıcılar kullanıldığında da verimler, yüzde 107 oranlarına kadar kazanlarda çıkabilmektedir.

EVİMİZ SICAK OLMUYOR
Yedinci ve en üst katta oturuyoruz. Kışın çok soğuk oluyor diye çatıyı yalıtım malzemesiyle kaplattım, camları değiştirdim, kalorifer peteklerinin arkasına ısı yalıtım levhaları koydum. Buna karşın hala evimiz sıcak olmuyor. Ne yapabilirim?

Kazım Kartal: Üst katlarda en büyük sorun merkezi sistemlerde hava sorunudur. Yani, merkezi sistemlerde içerisinde yoğuşma oluşacağı için, peteklerin içinde hava oluşacaktır. Havaların alınması gerekiyor. Ama tabi maalesef bazen ihmal ediliyor. Tabi bunları önlemek için binanın kazan dairesinde bir tane kapalı devre imsat yaptırmak gerek. Ve imsat (peteklerin içindeki hava basıncını kontrol eden cihaz) üstteyse, onun iptali gerekiyor. Bunları yaptığımız zaman sorunu çözebilirsiniz.

DOĞALGAZ SOBALARI
Doğalgaz sobaları iyi ve kaliteli ısınma için iyi bir çözüm müdür? 100 metrekarelik bir evi ısıtmak için ne kadar masraf yaparak bu sistemden en iyi şekilde yararlanabiliriz?

Emin Koramaz: Doğalgaz sobaları ferdi ısınma yapan bir evin belirli bir kısmının sadece ısınması noktasında bir ekonomi sağlamaktadır. Ama konforlu bir ısı elde etmek istiyorsak, konutumuzun tamamında sıcaklığı yakalamak istiyorsak, konforlu bir ısıtma şekli değildir. Şu anki piyasa fiyatlarına göre tahmin ediyorum, eğer evin tamamını ısıtacaksak, doğal gaz sobalarıyla bir milyar lira civarında ilk yatırımla kurulabilmektedir.

Eğer bir odayı ısıtacaksanız, buyrun maliyet budur. Peki, evi ısıtmak istediğiniz zaman bu sobalar efektif olmuyor mu?

Kazım Kartal: Evi tamamen ısıtma biraz da mimari yapısına bağlıdır. Eğer mimari yapısı buna elverişliyse, örneğin koridorda bir soba yakarsanız, bütün evi ısıtabilirsiniz. Ama tabi bu ne kadar konforlu olur, tartışılır.

KATALİTİK
Tek başıma bir öğrenci hayatı yaşıyorum. Ekonomik olmak bizim için çok önemli. Evde kolay olduğu için katalitik yakmayı düşünüyorum. Fakat bütün gün yakıldığı zaman çok pahalıya geliyor. Benim için tavsiye edebileceğiniz farklı çözüm yolları var mı?

Kazım Kartal: Şu an doğalgaz sobası öneriyorum. Çünkü katalikte başağrısı gibi sonuçlar doğurduğu için, hem de ucuz olsun derse bence soba daha mantıklı olur.

Eğer o bölgede doğalgaz yoksa ne öneriyorsunuz?

Emin Koramaz: Eğer doğalgaz yoksa, zorunlu olarak kömür kullanacaktır. Bunun dışında yapabileceği çok fazla bir şey de yok. Katalitik sobalar, gerçekten bacasız sobalar olduğu için ortamın havasını tüketmekte yanma süresince. Ve bir takım sağlık sorunlarına da neden olabilmekte.

Katalitik sobalarını sağlıklı şekilde kullanabilmek için bir hava akımı mı yaratmak gerekiyor? Ya da ne yapmak gerekiyor?

Emin Koramaz: Öncelikle katalitik soba kullanan mahallin sık sık havalandırılması gerekiyor. Uyku zamanına geçildiğinde katalitik sobasının kullanılmasını kesinlikle tavsiye etmiyoruz. Eğer binaya belirli yerlerde küçük bir havalandırma merkezi bırakılabilirse, 100 cm kare civarında, yanma için gerekli oksijen de sağlanabilir.

GECELERİ KOMBİ KULLANIMI
Geceleri kombiyi nasıl bir ayarda tutarak hem ısıyı aynı oranda tutup hem de ekonomik olmasını sağlayabiliriz?

Emin Koramaz: Binanın dış hacminin soğumaması için, geceleri en düşük seviyede ısıtmak yeterli olacaktır. Çünkü eğer geceleri düşük bir derecede çalıştırmazsak kombimizi, kullanım saatlerinde kombiyi çalıştırdığımızda bina blokunun ısınması oldukça zaman alır. Ve enerji tüketimi büyük oranda artar. Tavsiye edilen 50 derecedir. 50 derecenin altında doğalgaz kullanımında bacalarda yoğuşma olup ve baca konjeksiyonuna zarar verir.

Evimiz çok soğuk olduğu için sürekli kombiyi açık tutmak zorunda kalıyoruz. Kombiyi sabaha kadar yakmanın bir zararı olur mu?

Kazım Kartal: Öncelikle sabaha kadar yakmasında bir sakınca yok. Yalnız evde sürekli yakıp ısınamıyorlarsa, yapılan sistemle ilgili bir hata vardır. Bu hata da radyatörlerinin eksik olması olabilir. Kombisinin yeterli derecede ısıtamıyor olması olabilir. Devir daim pompasının basıncının ve veriminin düşmesi olabilir. Bu açıdan teknik servisin gelip kontrol etmesi gerekmektedir.

MERKEZİ ISITMA SİSTEMLERİ
Merkezi ısıtma sistemli doğalgaz kaloriferi neden bu kadar masraflı oluyor? Oturduğumuz sitede geçen yıl doğalgaza ödediğimiz aylık ücret 300 milyon liranın altına düşmemişti, bu yıl da endişe içinde yeni fiyatların ne olacağını düşünüyoruz. Bu fiyatı aşağı çekmenin bir yolu var mıdır, yoksa ısıtma sistemini tümüyle mi değiştirmek gerekir? Büyük apartmanlar için hangi tür sistemler tercih edilmeli?

Emin Koramaz: Öncelikle merkezi sistemler, ferdi sistemlere göre pahalı sistemler değil. İlk yatırım maliyetleri oldukça düşük, uygun kazan, uygun tasarım, uygun ekipmanlar, uygun kontrol ekipmanları kullanıldığında ve binamızın yalıtımı da uygun bir şekilde yapıldığında diğer yakıtlara göre ve ferdi sistemlere göre verimleri aşağı yukarı ferdi sistemlerde doğal gaz kullanılması durumunda aşağı yukarı aynıdır. Uygun cihaz seçimlerinde zaman zaman ferdi sistemlerden daha verimli sonuçlar da alınabilmektedir. Benim önerim öncelikle bina yanma sisteminin, yakıt sisteminin ve bina izolasyonunun uzman bir mühendise ya da makine mühendisleri odasına kontrol ettirilmesi ve hazırlanan rapor ışığında gerekli onarım ve tadilatların yapılmasıdır. Bunun dışında bakımların da verimli artması noktasında düzenli bir şekilde yapılması gerekiyor. Gerek kazan dairesini kullanan ekipmanların periyodik kontrolları, gerekse bacaların emisyon değerleri, peridoyik olarak ölçülmelidir. Bu doğrultuda da makine mühendisleri odamız halkımıza ve tüketiciye hizmetler vermektedir. Gerek Türkiye genelinde örgütlü olduğumuz 81 il ve ilçede bu doğrultuda çalışmalarımız sürdürmekte. İzleyicimize İstanbul şubemizden gerekli yardımda bulunulabilir.

TÜPGAZ TEHLİKESİ
Bulunduğumuz yerde doğalgaz olmadığı için kombiyi tüpgazla çalıştırıyoruz. Tüpleri bahçeye koyduğumuz halde ya patlarsa diye hep korku içinde yaşıyoruz. Tüplerin üzerini kalın naylonlarla örtmemizin yeterli olduğu söylendi. Başka önlemler de alınmalı mı, tehlikeyi nasıl en aza indirebiliriz?

Kazım Kartal: Naylonlar yeterli olmayacaktır. Herhangi bir yakıcı malzeme geldiği zaman, sert bir cisim geldiği zaman bunların patlama olasılığı vardır. Bir kabin oluşturulup, bunları da havalandırılmış ortam içerisinde bir şey takılırsa herhangi bir sorun olmaz. Korunaklı bir kabin oluşturulup, hava akımlarının sağlanması gerekiyor.

DOĞALGAZ RADYATÖRLERİ
Kombili bir evde, doğalgaz tasarrufu için kullanılmayan salonun radyatörlerini kapatmak veya kısmak doğru mudur?

Kazım Kartal: Kombi sisteminde ve diğer sistemlerde bir pompa yardımıyla devir daim söz konusu. Biz devir daim pompasını düşünerek en az üç peteğin çalışmasını öneriyoruz. Daha sonraki uzun hatlarda, yani evin bir ucundan bir ucuna giden hatlarda kapatabilirler. Bazı odalar kapatılabilir ama en az üç tane peteğin de çalışıyor olması koşuluyla...

KOMBİYİ AÇIP KAPAMAK
Kombiyi kısa süre için kapatıp tekrar açmanın daha fazla yakıt harcadığı söyleniyor, ne kadar doğru?

Kazım Kartal: Tabi ki doğru. Diyelim belli bir konfor ortamına ulaştık evin içerisinde, 60 dereceye ulaştık. Kombiyi kapattığımız zaman tekrar 60 dereceye ulaşmamız için daha fazla yakıt sarfiyatı gerekmekte. Bundan dolayı da belli oranlarda kapatmadan kullanırsak, düşük seviyelerde, o zaman daha iyi olacaktır.

KÖMÜRLE SABİT ISI
Kömür kullanıyoruz. Odanın ısısını sabit tutmak için ne tür soba tercih etmeliyiz?

Emin Koramaz: Sobayla odanın ısısını sabit tutmak çok olası değil. Çünkü sobada hava ve yatık miktarı çok optimum şekilde ayarlanamıyor. Ancak bazı sobalar diğerlerine göre bu konuda bir takım düzeneklere sahip. Bu konuda yapılabilecek fazla da bir şey yok aslında. Yalnız benim tavsiye edeceğim, öncelikle sobanın odanın ısıtma yükü hesaplanarak, ona uygun olarak alınması. Küçük bir hacim için büyük bir soba alınmamasıdır. Ortama uygun soba alınmasıdır. Bu şekilde bir soba seçiminde yakıt tüketimi de büyük oranda azalacaktır.

Kazım Kartal: Ben, kovalı sobaları tavsiye ediyorum. Kovalı sobalarda eğer tam doldurulduğu zaman, alevi de üstten yapıldığı zaman o yavaş yavaş aşağıya doğru ısınacağı için herhangi bir tehlike arzetmeyecektir. Ama aşağıdan ısınma yaptıkları zaman, bir yanda harlı yanmakta, hem çabuk kömür sarfiyatı. Yani çok çabuk bitecektir. Hem de daha tehlikeli olmaktadır.

Doğalgaz yaygınlaşacak

Türkiye'de bazı sektörler tüketicilerle geç buluşsa da çok hızlı büyüme göstermeleri ve yüksek kazançlar sağlamaları, bu sektörleri zirveye taşımıştır.
GSM (cep telefonu) sektörünü ele alırsak 1994 yılında 80 bin olan abone sayısı 2001 yılında 20 milyona yaklaşmış ve 7 yıllık süre içerisinde sektör 100 katın üzerinde bir büyüme göstermiştir. Türkiye'de GSM gibi büyüme potansiyeline sahip bir diğer sektör ise doğalgaz. Doğalgaz ile 1987 yılında tanışan Türkiye'de sınırlı kullanıma rağmen 13 yıllık süre içerisinde sektör 25 kat büyümüş. 2002 yılından itibaren gaz ile ilgili bütün taleplerin karşılanması ve 57 ilin daha doğalgaza kavuşacak olması sektöre yeni bir ivme kazandıracaktır.
Pazar büyüyor
Doğalgaz konusunda bugüne kadar belirleyici ve tek yetkili kurum olarak BOTAŞ ön plana çıkmıştır. BOTAŞ'ın yaptığı uluslararası gaz alım—satım anlaşmaları, 2002 yılından itibaren mevcut gaz sorununu çözeceği gibi, gelecek 20—30 yıllık ihtiyaca da cevap verebilecek. BOTAŞ Genel Müdürü Gökhan Yardım "Türkiye'de önümüzdeki yıl başından itibaren gaz sorunu halledilmiş olacak. Ve halen gaz kullanılan 5 ilde isteyen herkese istediği miktarda gaz verilecek." açıklaması, bu illerde gaz sektörünü yeniden canlandıracaktır. Bunun yanında Yardım'ın "2003 yılına kadar 57 ile daha gaz verilecek." sözleri ise sektörün büyüme potansiyeline dikkat çekiyor. Yardım'a göre doğalgaz sektöründe gelecek 20 yıl içerisinde yapılacak yatırımların toplam tutarı ise 100 milyar dolar. Gazın kullanım alanlarının genişlemesi, pazarın ve yatırımların büyüklüğü girişimciler için yeni iş ve kazanç kapısı olabilir.
Ürün ve hizmetler
Doğalgaz sektörü kalorifer kazanı, brülör, kombi, doğalgaz sobası vb. ürün ve cihazlarla ön plana çıksa da ürün satışı ve satış sonrası servis, parça satışları, proje aşamasında mühendislik hizmetleri, inşaat ve taşımacılık gibi çok farklı ve değişik sektörler için yeni iş imkanları sunuyor. Dosider verilerine göre bugüne kadar doğalgaz kullanımı için 40 bin kalorifer kazanı, 20 bin doğalgaz brülörü, 450 bin kombi, 250 bin adet doğalgaz sobası satışının gerçekleşmiş olması pazarın büyüklüğünü gösteriyor. Sektöre yatırım için yerli ve yabancı sermayenin önünün açılmış olması ayrı bir önemi haiz. Gaz ticaretinin serbestleşmesi ve yeni kullanım alanlarının yaygınlaşması binlerce konut, işyeri ve sanayi kuruluşu için yeni iş imkanları anlamına da geliyor. Girişimcilerin doğalgaz sektörünü yakından izlemeleri, yatırım planlamalarını şimdiden yapmaları ve sektörde hizmet veren firmalarla diyaloğa geçmeleri fırsatlar doğurabilir.
Doğalgaz verilecek iller
Halen doğalgaz verilen iller: Ankara, İstanbul, Bursa, Eskişehir ve İzmit. Yeni doğalgaz verilecek iller; 2002 yılı: Samsun, Erzurum, Erzincan, Sivas, Kayseri, Kırşehir, Aksaray ve Konya. 2003 yılı: İzmir, Malatya, Gaziantep, Kahramanmaraş, Trabzon, Gümüşhane, Bayburt, Rize, Iğdır, Tokat, Niğde, Nevşehir, Karaman, Osmaniye, İskenderun, Adana, Mersin, Isparta, Afyon, Burdur, Antalya, Denizli, Uşak, Muğla, Aydın, Karabük, Bartın, Amasya, Çorum, Çankırı, Yozgat, Kırıkkale, Ordu, Giresun, Balıkesir ve Manisa. 2004 yılı: Van, Elazığ, Adıyaman, Artvin, Ardahan ve Kars. 2005 yılı: Ağrı.,

Sektörde ön de gelen bazı kuruluşlar:


* Alarko Carrier / 0 262 648 60 00
* Baymak / 0 216 377 37 64
* Demirdöküm / 0 224 714 82 00
* ECA / 0 212 251 70 06
* Vaillant / 0 216 302 02 24
* Auer / 0 212 281 73 07
* Bosch / 0 212 216 80 50

 

Bacalı kombi ile hermetik kombi arasındaki fark nedir? Hangisini tercih etmeliyim?

Bacalı kombilerde fan yoktur. Atık gaz, sıcaklığından dolayı genleşerek yükselir, tabii bir çekim ve baca vasıtasıyla dış ortama atılır. Bu nedenle bacalı kombi cihazları standartlara uygun yapılmış bir bina bacasına bağlanmalıdır.
Hermetik kombi ise fanlıdır. Atık gaz fan ile iç borudan dış ortama cebri olarak atılırken, dış borudan da yanma havasını yanma odasına çeker. Bu nedenle, hermetik kombi cihazlarının bina bacasına ihtiyacı yoktur, evin dış ortama açılabilen herhangi bir mekanına monte edilebilirler.
Binada standartlara uygun müstakil baca mevcut ise bacalı, baca standartlarına uygun olmayan bir baca var veya hiç baca yoksa hermetik kombi tercih edilmelidir

 

 

DOĞAL GAZA DÖNÜŞÜM VE DOĞAL GAZ CİHAZLARI

Doğal gaza dönüşümde en önemli konu ısıtma sisteminin dönüşümüdür. Burada en önemli karar seçilecek sistem ve kazan tipidir. Apartmanlarda eğer mevcut bir merkezi ısıtma sistemi varsa kuşkusuz en ekonomik çözüm merkezi ısıtma sıcak su kazanını dönüşümle veya değiştirerek doğal gazlı kazan haline getirmektir. Bu durumda istenirse, pişirme ve kullanma sıcak suyu üretimi amacı ile yeni bina içi gaz tesisatı yapılabilir. En ekonomik çözüm budur çünkü daire içi ısıtma tesisatına hiç dokunulmamaktadır. Doğal gaza geçerken mevcut merkezi ısıtma sistemini iptal ederek daire bazında münferit ısıtmaya geçilmesi halinde ısıtma tesisatının tadili gerekir. Bu hem daire içinde kırıp dökmeye neden olacaktır ve hem de toplam maliyet diğerinin dört katı mertebesinde rakamlara ulaşabilecektir. Doğal olarak maliyetler kullanılacak cihazlara çok bağlı olmakla birlikte, münferit ısıtmaya dönüşümün maliyetinin merkezi ısıtmaya göre çok fazla olacağı kesindir. İşletme maliyetlerinin münferit ısıtmada daha az olacağı da doğru bir tez değildir.

Eğer konfordan fedakarlık edilmiyor ve belirli odalar belirli zamanlarda devre dışı bırakılmıyorsa, kaliteli ve otomatik kontrollu bir merkezi sistemde tavsiye edilen düzeylerde ısıtma yapıldığında, münferit ısıtmaya göre daha fazla yakıt tüketilmesi söz konusu değildir. Unutulmamalıdır ki iç sıcaklıkların 1°C daha yükseltilmesi yıllık yakıt tüketiminde İstanbul ikliminde %10 mertebesinde daha fazla yakıt tüketimine neden olmaktadır. Bu nedenle doğal gaza dönüşen merkezi sistemlerde ideal olarak iç ortam sıcaklıklarının 20 °C değerinde sabit tutulması konfor ve yakıt ekonomisi açısından en iyi çözümdür.

Ortak yaşama uyum gösterememe ve paylaşım problemleri gibi sosyal problemler dışında rasyonel karar, apartmanlarda merkezi ısıtma sistemini muhafaza etmektir. Eğer yeni yapılan bir Apartman söz konusu ise, buralarda ısıtma sistemini baştan münferit ısıtmaya veya merkezi ısıtmaya göre projelendirmek mümkündür. Bu durumda her iki sistem kuruluş maliyetleri arasındaki fark yukarıdaki kadar fazla olmayacaktır. Ancak yine de ekonomi, işletme kolaylığı, konfor, tehlike riski ve yangın riski gibi faktörler açısından merkezi sistem avantajlara sahiptir. Kombi cihazlarının tek tek dairelere sokulması tehlike ve yangın riskini artıracaktır.

Özellikle yüksek bloklar söz konusu olduğunda en akılcı çözüm, ısıtmanın ve kullanma sıcak suyunun merkezi olarak kazan dairesinde temin edilmesi, yemek pişirme için de elektrikli ocak ve fırın kullanılmasıdır. Böylece gazı tamamen daire içlerinden çıkarmak ve riskleri minimuma indirmek mümkün olacaktır. Apartmanlarda doğal gaza geçerken mevcut kömür veya fuel oil yakan kazanların dönüşümü bu kazanların 12 yıllık yeni kazan olmalarının dışında düşünülmemelidir. Yeni doğal gaz kazanları pek çok modern özelliklere sahiptir. Yüksek verimli, güvenli, tam otomatik kontrollu, uzun ömürlü, sessiz, özel kazanlardır. Bu kazanların kullanılması halinde, eski kazanların dönüştürülmesi ile elde edilecek yatırım maliyeti avantajı kısa zamanda amorti edilecek ve kara geçilecektir. Avrupa ülkelerinde değil eski kazanların dönüşümü, klasik tip yeni doğal gaz kazanlarının bile kullanımı yasaktır. Artık günümüzde modern teknoloji ürünü yüksek verimli, düşük sıcaklık kazanlarının ve yoğuşmalı tip kazanların kullanımına izin verilmektedir.

Apartmanlarda kullanılacak merkezi doğal gaz kazanları öncelikle atmosferik brülörlü kazanlar olmalıdır. Bu kazanlar Buderus'ta 700 kW güce kadar bulunmaktadırlar. Bu kazanların brülörleri kendi içindedir. Ayrıca bir brülör takılmasına gerek yoktur. Brülörde bir hava üfleme vantilatörüne ihtiyaç yoktur. Hiçbir mekanik hareketli parça içermeyen bu kazanlar sessiz olmaları , servis ihtiyacı göstermemeleri ve ucuz olmaları (belli kapasitelere kadar) ile öne çıkmaktadırlar. Apartmanlarda ses çok önemli bir faktördür. Bu faktörün değerlendirmelerde ağırlıkla ele alınmasında yarar vardır.

Daha büyük kapasitelerde birden fazla sayıda atmosferik brülörlü kazan kullanılması veya üflemeli brülörlü kazanlara geçilmesi gerekir. Üflemeli brülörlü kazan kullanıldığında brülörün kazana uyum göstermesi çok önemli bir konudur. 100 kW güce kadar tek kademeli daha büyük güçlerde 1000 kW güce kadar çift kademeli ve daha sonra oransal (kademesiz kontrollu) brülörler kullanılmalıdır. Kazan kapasite seçimi için, tesisatı mevcut binalarda ısınma problemi yoksa, mevcut radyatörler sayılarak belirlenen toplam kapasiteye %5-10 emniyet payı ilave edilir. Villa tipi bağımsız konutlar için döşeme tipi kat kaloriferleri en uygun çözümlerdir. Buderus'ta villa kalorifer kazanları bulunmaktadır. Bu tip kazanlar atmosferik brülörlü ve üflemeli brülörlü olabilir. Atmosferik brülörlü tipleri tercih edilmelidir. Bu tip uygulamalar için yeni geliştirilen duvar tipi yoğuşmalı kazanlar ise çok yüksek verimleri ve çok az yer kaplamaları ile teknik açıdan rakipsizdirler. Özellikle döşemeden ısıtma uygulamalarında alt ısıl değere göre verim % 109'lara ulaşmaktadır. Aynı zamanda kullanma sıcak suyu da elde edilen bu kazanlarda birden fazla kazan kullanmak suretiyle 45.000 kcal/h kapasitelere kadar çıkılabilmektedir.

Boyler deposu tipe bağlı olarak cihazın içinde entegre olabildiği gibi ayrı da olabilmektedir. Yeni geliştirilen ön karışımlı brülör kullanılan Buderus'un bu tip kazanlarında emisyon değerleri ulaşılabilen en düşük değerlere sahiptir. Ayarlanan iç sıcaklıktan kumanda alarak modülasyonlu bir biçimde (yüke göre kapasiteyi kademesiz bir biçimde sürekli ayarlayarak) tam otomatik olarak çalışmaktadır. Yoğuşmalı kazanların ilk satın alma fiyatları diğerlerine göre yüksek olmakla birlikte, yüksek verimi ile kendini amorti etmektedir. Daha büyük güçlerde döşeme tipi yoğuşmalı kazanlar da mevcuttur. Bağımsız (münferit) ısıtma amacı ile doğal gazlı kat kaloriferi olarak, duvar tipi kombi cihazları kullanılmaktadır. Daha önce yapılmış kalorifer sistemi olmayan ve soba ile ısıtılan evlerde doğal gaza geçişte imkanlardan biri kat kaloriferi yapmak ve kazan olarak kombi cihazları kullanmaktır. Kombi cihazları hem ısıtma ihtiyacını ve hem de kullanma sıcak suyu ihtiyacını birlikte karşılamaktadır. Kombi cihazlarının bacalı ve hermetik olmak üzere iki tipi bulunmaktadır. Eğer baca imkanı varsa bacalı tipler tercih edilmelidir. Bacalı kombiler hem ucuzdur, hem de daha güvenlidirler. Buna karşılık baca olmayan yerlerde mecburen hermetik cihazlar kullanılır. Bunlar yakma havasını bir fanla dışarıdan alır ve yanma ürünlerini yine aynı fan yardımı ile dışarı atarlar cihaz dış hava bağlantısı için içiçe iki borudan oluşan bir baca kullanılır ve bu cihazlar mümkünse dış duvara yerleştirilirler. Kombi cihazlar havalandırılan odalara yerleştirilmelidir. Bu amaçla mutfak en uygun yerdir.

Bu cihazları banyo ve yatak odalarına yerleştirmek yasaktır. Kombilerin mutlaka baca gazı akış emniyeti olmalıdır. Duman gazlarının çıkışı herhangi bir nedenle engellendiğinde cihaza gaz beslemesi otomatik olarak kesilmeli ve yeniden ancak elle açılabilmelidir. Ayrıca düşük gaz basıncı emniyeti ve modülasyonlu brülör aranan özelliklerdir. Kombi cihazları 25.000 kcal/h kapasiteye kadar kullanılabilmektedirler.

Doğal gazın getirdiği imkanlardan yararlanmak için mutlaka tam otomatik kontrol sistemi kullanılmalıdır. Buderus'ta bu amaçla Logamatik panel geliştirilmiştir. Farklı tipte kazanlar için farklı Logamatik paneller geliştirilmiştir. Bu paneller sayesinde dış hava sıcaklığındaki değişimlere paralel olarak kazanın sisteme beslediği su sıcaklığı otomatik olarak ayarlanmakta, kazan programlanan saatlerde çalışmaya başlayıp, durmaktadır. Hatta yine dış sıcaklığa bağlı olarak hangi saatte çalışmaya başlayıp, duracağına sizin belittiğiniz saatte istediğiniz sıcaklığı temin etmek üzere kendi karar verebilmektedir. Ayrıca yaz-kış ayarları , dona karşı önlem, boyler kumandası v.s. olanaklar sağlamaktadır.

Sizin için hazırladığımız en sık sorulan 12 sorunun cevapları bu sayfamızda.Bu sayfada cevap bulamadığınız sorularınız varsa konusunda uzman teknik personelimize telefonla veya yüz yüze görüşmeyle veya sayfamızdaki mail form u kullanarak ilgili sorunuzu aktarabilirsiniz.

           Kat kaloriferi ile ilgili olanlar:

  1. Yakıt sarfiyatı ne kadar?
    • Yakıt sarfiyatı,evin bulunduğu yön ,binanın ısı izolasyonlu olup olmadığı,bulunduğu bölgenin iklim şartları,evin büyüklüğü ve o yılki kışın şiddetine bağlı olarak değişiklik arz etmektedir.
  2.  Makineniz sürekli su eksiltiyorsa?
    • Kalorifer tesisatında kaçak olup olmadığına bakınız
    • Kapalı genleşmeli devrelerde basıncın düşük olup olmadığına bakınız,emniyet ventilini kontrol ediniz.(su basıncının kapalı genleşmeli sistemlerde 1ile1.5 bar arasında olması gerekir.)
  3. Cihazınız hiç çalışmıyorsa?
    • Elektrik prizini kontrol ediniz,elektriğin cihaza girdiğini tespit ediniz
    • Su seviyesini(basıncını) kontrol ediniz.eksik ise doldurunuz.Bu kontrolleri yaptınız yinede çalışmıyorsa yetkili servise haber veriniz.
  4. Cihaz hangi ısı derecesinde çalıştırılmalıdır?
    • Hava şartlarına bağlı olarak ısı dereceleri değişebilir.Ama oda sıcaklığının ortalama 20-22"C. arasında olmalıdır.Cihazın kazan suyu sıcaklığı ortalama 70 C olmalıdır.

Brülörler ile ilgili merak edilenler:

  1. Brülörünüz hiç çalışmıyorsa:
    • Isıtıcı görev yapıyor mu
    • Alt limit termostat çalışıyor mu
    • Isıtıcı ayar termostatı çalışıyor mu
    • Kabloya gerekli olan 3 faz elektrik geliyor mu bunları kontrol ediniz.gerekli kontrolleri yaptınız makineniz yine çalışmıyorsa yetkili servise haber veriniz.
  2. Yakıt geliyor ateşleme olmuyorsa:
    • Brülör memesi kirli olabilir
    • Hava ayarı bozulmuştur
    • Ateşleme trafosu çalışmıyordur
    • Meme açısı yanlış seçilmiştir.
  3. Yanma gürültüsü fazla ise:
    • Hava debisi fazladır
    • Meme türbülatör dış yüzeyinden uzaktır
    • Meme açısı yanlıştır
    • Yakıt ve hava karışımı ayarsızdır.

Kombilerle ilgili merak edilenler:

  1. Kombi kısa süre çalışıp arızaya geçiyorsa:
    • Gaz vanası kapalı olabilir
    • Gaz bitmiş olabilir
    • Termo kupul görev yapmıyordur
  2. Pilot alevi tutuşmuyorsa:
    • Pilot memesi tıkanmış olabilir
    • Gaz gelmeyebilir
    • Termo kupul görev yapmıyordur
  3. Pilot alevi yanıyor tutuşma gerçekleşemiyorsa:
    • Su seviyesi düşük olabilir
    • Sirkülasyon pompası çalışmıyordur,yada hava yapmış olabilir
  4. Bir süre çalışıyor, arızaya geçiyorsa
    • Baca çekmeyebilir
    • Kombi aşırı ısınmış olabilir
    • Ortama gerekli hava girmeyebilir
  5. Hermetik kombi ile bacalı kombi arasındaki fark nedir?
    • Hermetik kombi : Yanma tam kapalı sızdırmaz bir hücrede gerçekleşir.Atık gazlar bacaya gerek olmaksızın duvardan veya camdan bir boru seti yardımıyla dış ortama atılır.Taze hava da aynı boru seti yardımı ile dış ortamdan alınır.
    • Bacalı tip kombi : Yanma havası iç ortamdan sağlanır.Bacalı kombilerde atık gazlar, baca yardımı ile dış ortama atılır.Mahallin havalandırılması gerekmektedir. Bacanız müstakil tip olmalıdır.

 

 

 

                                                               G İ R İ Ş                           

             Özellikle gelişmiş ülkelerin yarım asırdır kullandığı doğal gaz İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerin dışındaki önemli metropol şehirlerde de kullanıma geçilmek üzeredir. Siyasi iktidarlarca büyük bir rant aracı olarak görülmesi nedeniyle uzun süre siyasi iktidarlar ile belediyeler arasında büyük çekişmelere neden olan doğal gaz ihaleleri (belediyelerinde küçük pay sahibi olduğu şirketler kurmasıyla bir çok ilde ihaleler) tamamlanmıştır.

             Şehir içi şebeke tesisi çalışmaları hızla devam eden doğal gaz çalışmalarında yalnızca kar kaygısı taşıyan işletmeci şirketlerin toplumsal faydadan çok kendi çıkarlarını ön planda tutan uygulamaları bizi bu raporu hazırlamaya itmiştir.

              Kuşkusuz risk sahiplerinin kar etmesinden daha doğal bir durum olamaz. Ancak bir şirketin kar amaçlı hukuk tanımaz uygulamaları ve tüketicilerin konu hakkındaki bilgi eksikliğinden yararlanmaya çalışması, tekel uygulamalarının ne denli zararlı olduğunu göstermiştir. Doğal tekellerin uygulamalarının biz tüketicileri daha şimdiden kaygılandırmaktadır.

             Gelişmiş demokrasi şöyle dursun demokrasi konusunda bile kuşkuların her gün tartışıldığı bir ülkede; hukukun resmi gazete sayfalarında beklediğini görmek biz tüketicileri pek şaşırtmamaktadır. Ancak ümitsizde değiliz. Bugüne kadar vermiş olduğumuz hukuk mücadelelerindeki başarı ve kamuoyu desteğinin arkamızda olduğunu bilmek bizleri ziyadesiyle ümitlendirmektedir.

             Üç gün önce yeni asfaltlanmış bir mekânın doğal gaz için kazılması, sayaç dâhil 180 Dolarlık abonelik ücretinin 300 Euro olarak tüketiciye duyurulması, resmi taleplerimize karşın tüketiciye bir sureti verilmesi gereken abonelik sözleşmesinin ve iç tesisat şartnamesinin büyük bir tüketici örgütüne bile verilmemesi, Türkiye’de en ucuz doğal gaz bizde açıklamasına karşın daha on iki ilde bile pahalılıkta yedinci sırada yer alması, tüketiciyi daha nitelikli alternatiflerine rağmen devletin kendi kurumlarında kullanımını yasakladığı bir kazan tipinin tüketiciye dayatılmaya çalışması bile bu doğal tekellerin biz tüketicileri yolunacak  doğal kaz  yerine koymaya çalıştığının açık bir göstergesidir.  

            Bu raporun temel amacı kamuoyunu bilgilendirmesi gereken yetkili şirketlerin yapamadığı ve paylaşmaya çalışmadığı bilgiyi tüketiciyle paylaşmak, tüketiciye pahalı olabilecek maliyetlerin önüne şimdiden geçmek ve ilgilileri uyarmaktır.

           Doğal gaz şirketi için faturanızın ne kadar büyük rakamlardan oluştuğu oldukça önemlidir. Çünkü daha çok satacak ve daha çok para kazanacaktır. Bunu anlayışla karşılamak mümkün gibi gözükebilir. Boşa harcamanın ya da doğru tercihler yapılmaması ya da doğal gaz şirketinin tüketiciyi daha çok gaz kullanımına teşvik edici uygulamalar yapılması tüketici hem de ülke kaynaklarına büyük zarar verecektir. Ülkemizin bu enerji kaynağını milyar dolarlar ödeyerek ithal ettiği gerçeği asla göz ardı edilmemelidir.

 

                                                     1.DOĞAL GAZ NEDİR?

 

Doğal gaz metan, etan , propan gibi hafif moleküler ağırlıklı hidrokarbonlardan oluşan renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır.

 En önemli özelliği temiz bir yakıt olması ve çevreyi kirletmemesidir. Gaz halinde olması nedeniyle hava ile daha iyi bir karışım oluşturarak kolay yanar, tam yandığında mavi bir alev oluşturur.

 Gaz halinde olması nedeniyle daha hassas kontrol edilebilme imkânı bulunmaktadır. Ucuzluk sıralanmasında yıllardır en ucuz yakıtlardan biridir.

 Doğal gazın başlıca özellikleri şunlardır:

     Renksizdir,

    Kokusuzdur,

    Zehirsizdir,

    Havadan hafiftir.

Kokusuz olması nedeniyle sızıntı fark edilemeyeceğinden, özel olarak kokulandırılmıştır. Havadan hafif olması nedeniyle yükseldiğinden LPG’ ye göre bir avantaj teşkil etmektedir.

 

                                       2.DOĞAL GAZIN ÜSTÜNLÜKLERİ

 Doğal gaz; çevreye saygılı, havayı kirletmeyen, doğaya zarar vermeyen “çevreci” bir enerji kaynağıdır. Doğal gaz, yandığı zaman havayı kirletici kükürt oksitleri ve karbon tanecikleri gibi atık maddeler meydana getirmemektedir.

 Doğal gaz; doğanın, çevrenin, dolayısıyla insan geleceğinin ciddi bir sigortasıdır. Dünyada kullanımı hızla yaygınlaşan doğal gaz, yüksek ısı değeri ve diğer nitelikleriyle önemli bir tercihe dönüşmektedir.

 Verimli bir yakıttır. Gaz halinde olması nedeniyle, yanıcı ve yakıcı moleküllerin birleşme şansı fazla olduğu için daha yüksek verimle yakma olanağı vardır.

 Otomatik kontrole daha uygun olması nedeni ile enerji tasarrufu sağlanmaktadır. Devreye girip çıkması daha kısa sürede olduğundan otomatik kontrolle kullanılması daha kolaydır.

 Yakma işlemi için daha az hava fazlalığı kullanıldığından da enerji tasarrufu sağlar. Her yanıcı molekülün yakıcı molekülle birleşme şansı kömür ve fueloil’e göre daha fazla olduğundan yakma için daha az hava kullanılmaktadır. Temiz kazan daireleri ortaya çıkar. Pis ve harabe şeklinde kazan dairelerinden, temiz ve güvenli ısı merkezlerine dönüşüm ortaya çıkmıştır.

                        

                                           3.DOGAL GAZ UCUZDUR

 Doğal gaz diğer yakıtlardan ucuzdur. Doğal gazın kullanıldığı sistemlerde yanma kontrolü kolayca yapılabilir ve sabit bir verim elde edilir.

 Yanma verimi kömüre göre daha yüksek, fueloil’e eşdeğer olduğundan fiyatının ucuzluğu nedeniyle her iki yakıta göre de ekonomiktir.

 Doğal gaz almak kolaydır; ne önceden para yatırmak, ne dağıtım için sıranızın gelmesini beklemek, ne de depolama zahmetine girmek gerekmemektedir.

 Doğal gazı önceden kullanacak, sonra ödeyeceksiniz. Kullandıktan sonra kül vs. gibi hiçbir artık bırakmadığından doğal gaz size ek masraflar çıkarmayacaktır. Doğal gaz sürekli ve kesintisiz kullanım olanağı vermektedir.

  

                                          4.DÜNYA’DA DOGAL GAZ

 Taşınması, işlenmesi ve stoklanması kolay olan doğal gazın yaygın kullanıma girişi 1790’da İngiltere’de olmuştur. Boru hattı taşımacılığının uygulamaya konulmasıyla 1920’lerde artan doğal gaz kullanımı 2. Dünya savaşından sonra daha da gelişmiştir. Enerji üretim sektöründe doğal gazın ilk kullanımı ise Amerika’da olmuştur. doğal gaz 1950’li yıllarda Dünya toplum enerji tüketiminin %10’undan daha az bir kısmını karşılar durumdaydı. Günümüzde ise Dünya enerji tüketiminin %24’ü doğal gazla karşılanmaktadır. doğal gazın dünya birincil kullanımının 1997 ile 2020 yılları arasında iki kattan fazla atarak toplam enerji tüketimindeki payının %24’ten %29’a çıkacağı tahmin edilmektedir. Gelecek 20 yıl içinde dünya doğal gaz tüketim miktarları aşağıdaki gibi tahmin edilmektedir.

 Ayrıca, elektrik üretiminde kullanılacak enerjideki toplam artışın %41’inin doğal gaz ile karşılanacağı öngörülmektedir. Birleşik –çevrim gaz türbinli güç santrallerinin verimlerinin oldukça yüksek olması ve doğal gaz kullanımının petrol ve kömür kullanımına kıyasla daha az kükürt dioksit, karbondioksit, ve partikül açığa çıkarması bu yöndeki beklentileri kuvvetlendirmektedir. Endüstrileşmiş ülkelerde doğal gaz kullanımının çevresel ve ekonomik faktörler nedeni ile elektrik üretiminde yaygın olarak kullanılacağı, gelişmekte olan ülkelerde ise buna ek olarak şehir ısıtması ve endüstriyel yakıt ihtiyacı için de yaygın olarak kullanılacağı tahmin edilmektedir. Bugün için doğal gazın yaygın kullanımını sınırlayan en önemli faktör, yeterli altyapının bulunmamasıdır.

  

                                        5.TÜRKİYE’DE DOĞAL GAZ   

 Türkiye’de doğal gazın varlığı ilk defa 1970 yılında Kurumlar bölgesinde tespit edilmiş ve 1976 yılında da Pınarhisar Çimento Fabrikası’nda kullanılmaya başlanmıştır. 1975 yılında Çamurlu sahasında bulunan doğal gaz 1982 yılında Mardin Çimento Fabrikası’na verilmiştir. Fakat bu kaynaklardaki rezerv ve üretim miktarı düşük olduğundan yaygın bir kullanım         sağlanmıştır. Türkiye, enerji uzmanları tarafından dünyanın en hızlı gelişen on pazarından biri olarak gösterilmektedir. Ekonomik büyüme ve sınırlı doğal kaynaklar ülkemizin enerji ithali gereksinimini arttırmıştır. Türkiye stratejik konumu gereği Orta doğu ve Hazar Denizi doğal gaz üretim alanları ile Avrupa tüketim pazarı arasında bir köprüdür.

Türkiye’de doğal gazın yaygın olarak kullanımı,1988 yılında Ankara’da EGO ile başlamış, 1992 yılında İstanbul’da İĞDAŞ ve Bursa’da BOTAŞ ile devam etmiştir. Daha sonra Eskişehir’de BOTAŞ, İzmit’te İZGAZ’ın sektöre girmesi ile doğal gaz pazarı genişlemiştir. Konya başta olmak üzere birçok şehirde ise alt yapı çalışmalarına devam etmektedir.

BOTAŞ ‘in 1999 ve 2000 yıllarında doğal gaz alımı (milyon Sm3)

                   

                               6.DOGAL GAZLI ISINMA SİSTEMLERİ                             

 6.1.Bireysel Isınma ( Her Dairenin Bağımsız Isınması )

 Bireysel ısınma, kombiler, kat kaloriferleri ile soba ve şömineler olmak üzere üç kısımdır. Kombi ısıtma cihazları şofbenlerde olduğu gibi borulardan gelen suyun ısıtılması ilkesi üzerinde çalışırlar.

 Kombi cihazları ısıtma ve sıcak su sağlama amacına yönelik kullanılabilir. Sıcak su kullanımının öncelikli olduğu kombilerde sıcak su musluğunun açılmasıyla ani su ısıtıcısı tarafından anında sıcak su temin edilir. Kombi cihazları genelde iki farklı ısı kapasitelidir.

En çok kullanılan cihazlar 7500–20.000 kcal/h arasındadır. Diğerleri ise 10.000–30.000 kcal/h arasında ayarlanabilen cihazlardır. Kombilerde izolasyonu iyi yapılmış bir yerleşim yerinde 300–350 m2’lik bir alanı ısıtmak mümkündür.

 Kombilerde baca tepmesine ve çekmesine, aşırı ısınmalara, alev sönmesine, donmaya ve gaz kaçağına karşı her türlü önlem alınmıştır. Az yer kaplayan ve montajı kolay olan kombiler sessiz çalışırlar. Kombiler yanma havasının temini yönünden bacalı, baca fanlı ve hermetik olmak üzere üçe ayrılırlar.

 6.2.Bacalı Kombiler

 Bacalı kombilerde yanma odası cihazın bulunduğu ortama açıktır ve yanma sırasında cihaz ortamın havasını kullanır. Bacalı kombiler banyoya, yatak odalarına, apartman boşluğu gibi ortamlara ve hacmi en az 8 m3’ten az olan yerlere konulmaz. Bacalı kombilerde yanma sonucu oluşan atık gazlar baca aracılığıyla dışarı atılır. Hava girişinin şartnamelere uygun olmadığı yerlerde bu tip cihazların kullanılması can güvenliği açısından tehlikeli olduğundan, İGDAŞ tarafından gaz açma onayı verilmemektedir. Kullanımı tehlikelidir.

 6.3.Baca Fanlı Kombiler

 Bacanın yetersiz olduğu durumlarda bu tip cihazlar kullanılabilir. Yanmış gazlar bir baca fanı ve baca gazı borusu ile pencere veya atmosfere açık duvardan dışarı atılır. Bacalı kombilerin montaj mahalleri ile ilgili kısıtlamalar bu cihazlar içinde aynen geçerlidir.

 6.4.Hermetik Kombiler        

 Hermetik kombilerde bacaya gerek yoktur. Ortamın havasını kullanmadığı için kısıtlama getirmeden kullanılırlar. Yanma için gerekli havayı bir fan vasıtasıyla ve özel iç içe geçen iki borudan oluşan hava akım borusu sayesinde dışarıdan alırlar. hermetik kombiler mutlaka dış duvara veya dış duvara yakın bir yere monte edilmeli ve hava akım borusu atmosfere açık olmalıdır. Apartman aydınlıklarına bağlanamaz.

 6.5.Kat Kaloriferleri

 Doğal gazlı konutlarda kullanılan kat kalorifer kazanları, hem atmosferlik hem de üflemeli brülörlü olabilir. Kat kaloriferleri, kazan içindeki suyun istenilen sıcaklıkta ısıtılması ve bunun bir pompa vasıtasıyla radyatörlerde dolaştırılması suretiyle mahal ısıtma yapan cihazlardır. Bu kazanlarla bir veya birkaç daireyi ısıtmak mümkün olabilmektedir.

 6.6.Sobalar

 Atmosferik brülörlerin kullanıldığı sobalar bacalı veya hermetik olarak iki faklı tiptir. Bacalı sobalar mutlaka bacaya bağlanmalıdır. Baca bağlantıları kısa tutulmalıdır. Bu sobalar 8 m3’ten küçük hacimlere yerleştirilmemelidir. Hermetik sobalar ise bacaya ihtiyaç göstermezler.

 Dış duvara monte edilen hermetik sobalar özel bacası sayesinde yanma havasını dışarıdan alıp, baca gazlarını da dışarıya verirler. Mahal kısıtlaması gerektirmeden atmosfere bakan herhangi bir duvara monte edilebilir.

 Dış görünüşleri dekoratif olan sobalar, üzerindeki termostat düğmesi sayesinde ayarladığınız sıcaklığı uygun olarak çalışırlar. Otomatik ateşlemelidirler. Alev söndüğünde gazı kesen otomatik emniyet sistemi mevcuttur. 7000 kcal/h kapasiteye kadar piyasada çeşitli güçlerde sobalar bulunmaktadır. Şömineler doğal gaz şömineleri salon, oturma odası gibi geniş alanların ısıtılmasında kullanılır. Kapasiteleri 5000–7000 kcal/h’dır. Dekoratiftirler. Termostat kontrolü ile ortamı istediğiniz sıcaklıkta ısıtırlar. 

 6.7.Sıcak Su

 Sıcak su gereksinimlerinin karşılanmasında da tüp gaz, hava gazı, sıvı ya da katı yakıtlar, elektrikten yararlanma gibi yöntemler zahmetli ve pahalıdır. Ayrıca temizlik açısından dezavantajlar içerir. doğal gaz kullanımıyla birlikte bu sorunlar ortadan kalkmaktadır ve her an kolayca sıcak su elde edilebilmektedir. Hem ısınmayı hem de sıcak suyu sağlayan kombi kat kaloriferi ile iki iş için tek cihaz kullanılabilmekte bu da önemli bir yarar sağlanmaktadır. doğal gazla sıcak su elde etmek için şofben ve termosifon da kullanılabilmektedir.

 6.8.Pişirme    

 Doğal gazın mutfakla kullanımı tüp gaz (LPG) ya da hava gazına göre hem ekonomiktir, hem de sürekliliği vardır. Örneğin tüp gaz, evde yakıt depolamak anlamına geldiği için tehlikelidir ve tüp bittiğinde yeni tüp almak gerekir. doğal gaz ise temiz, bitme sorunu olmayan, pişirmede güvenle kullanılabilen bir enerji olarak tercih edilmektedir.

 6.9.Merkezi Isıtma

 Merkezi sistem, birden fazla bağımsız bölümün bar kazan dairesinden ısıtılmalıdır. Genellikle 12 veya daha fazla bağımsız bölüm içeren binalarda ilk yatırım maliyeti ve tesisatın işletme şartları açısından tavsiye edilir.

 Doğal gaz kullanımında merkezi ısıtma; kazan, brülör, otomatik kontrol, vana, pompa, baca gibi temel unsurlardan oluşan bir sistemdir.

 Merkezi ısıtma sisteminde yakıt ekonomisini sağlamak için, “Otomatik Kontrol Paneli’nin” tesisatlarda bulunması önerilmektedir. Bu panelin kullanılması halinde sisteme konulacak ekipmanlar (üç veya dört yollu karışım vanası, şönt pompa, vb.) ilgili kazan imalatçı ve/veya ithalatçı firmaların önerileri ve istekleri doğrultusunda kullanılmalıdır.

 Merkezi ısıtma sisteminin temel unsurlarını ( kazan, brülör, oto, vb.) satın alırken üretici firma ve tesisat uygulayıcılarının,(bayi ve/veya yüklenici taşeron ) yeterliliği çok önemlidir. Sistemin ve sistemde yer alan temel unsurların; öngörülen işletme, bakım ve koruma talimatlarında belirtilen şartlarda çalıştırılması, bakımlarının düzenli ve yetkili kişilerce yapılması cihazların ömrünü uzatır.

 6.10.Merkezi Isıtmadaki Temel Unsurlar

 Kazanlar kalorifer kazanları malzeme yapılarına göre dökme dilimli ve çelik olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar. Kazan seçimi, doğal gaza geçişte en önemli konuların başında gelir. Türkiye’den çok daha önce doğal gaz kullanımına geçmiş Avrupa ülkelerine bakıldığında her iki cins kazanın da uzun yıllardan beri kullanıldığı görülmektedir. Yurt dışında her iki cins kazan üretilmekte ve Pazar bulabilmektedir. Hatta Avrupa’da bazı üretici firmalar hem dökme dilimli kazan hem de çelik kazan üretmekte ve pazarlamaktadırlar. Bu demektir ki her iki cins kazanın birbirlerine göre avantaj ve dezavantajları olmasına rağmen, her ikisi de doğal gaz pazarında kendilerine yer edinebilmiştir. Daha önce de söylediğimiz gibi doğal gaza geçiş olayı yalnızca bir kazan değiştirme değildir. Kazanıyla, brülörüyle, bacasıyla vanasıyla, otomatik kontrolüyle, emniyet sistemleriyle, izolasyonuyla, borulanmasıyla, pompasıyla komple bir sistem seçimidir. Bu sistemin en iyi şekilde seçilmesi gerekir.

6.11. Dökme Dilimli Kazanlar         

 Dilimli olması nedeniyle kazan dairesine kolayca taşınabilen ve monte edilebilen, dilim ilavesi ile kapasitenin arttırılabildiği kazanlardır. Seçim sırasında ihtiyaca uygun kazan tipi seçme sansı fazladır. Bu tür kazanlar ithal edildiğinde DIN 1691 ve 4702 normuna, yerli kazanların da TS 430, 4040 ve 4041 (ısıl verim) standardına uygun olması gerekir.

 6.12. Çelik Kazanlar            

 TS 497, TS 4040, TS4041 ( ısıl verim, kapasite ) standartlarına uygun olmalıdır. Girişi dar olan kazan dairelerinde, mono blok ( tek parça ) üretimlerin kazan dairesine girişi zordur. Montajı yerinde yapılan ( parçalı )ürünlerde, üretici firmanın sağladığı garanti şartları gözden geçirilmelidir. Kazanların üzerindeki brülör cinslerine göre de ikiye ayırabiliriz.

 Aşağıdaki açıklamaları yapılan brülör cinsleri hem çelik kazanlara hem de dökme dilimli kazanlara tatbik edilebilmektedir.     

6.13.Üflemeli Brülörlü Kazanlar

 Kazanını değiştirmeden alternatif yakıt (fuel-o il, motorin LPG ) kullanma şansı vardır. Dökme dilimli kazanlarda dilim ilavesiyle kapasite yükseltilmesinde brülör değişimi gerekmeyebilir. Bu tip brülörlerde yanma havası bir fan vasıtasıyla sağlanır.

 6.14. Atmosferik Brülörlü Kazanlar

 Bu kazanlar sadece doğal gaz ve LPG yakarlar. Sıvı yakıtla (fuel-o il, motorin ) çalışmazlar. Üflemeli brülörlere nazaran daha sessiz çalışırlar. Kapasiteleri sınırlıdır. (maksimum 350.000 kcal/h ) Bu tip brülörler kazanla birlikte dizayn edildikleri için kazanla birlikte satılırlar. Bu sistemde brülör, yanma hücresi ve bacanın uyumu çok önemlidir. Atmosferik brülörlü bir kazan seçtiğinizde uygulayıcı firmaya özellikle mevcut bacanızı incelettiriniz ve bacanın uygunluğu konusunda garanti alınız.

 7.KAZAN DAİRESİNDE DOGAL GAZA DÖNÜŞÜM

 Silindirik kazanlar özellikle sıvı ve katı yakıtlı olduğundan geçmişe dair modellerin doğal gaza dönüşümü sızdırmazlık, verim ve kullanım açısından uygun olmayabilir. Ancak bu kadar Gaz net tarafından değil de ilgili üretici firma, TSE tarafından belgelenmeli ve Gaz net bu sonuca göre bir tavır sergilemelidir.

 Kazan dairesinin dönüşümünde dikkate alınacak aşamalar aşağıdaki gibi sıralanabilir:

 —Keşif ve teknik etüt

—Kalorifer kazanının uygunluğu ve dönüşüm

—Bacanın uygunluğu

—Havalandırma sistemi ve kazan dairesinin havalandırılması

—Elektrik ve topraklama tesisatı

                                               8.ENERJİ TASARRUFU     

   İhtiyaç kadar enerji ürettiğiniz takdirde en az enerji kaçamağına sebep olursunuz. Isı yalıtımı uygulamaları ile bu durum mümkün olabilir. Isı yalıtımı yakıt parasından tasarruf demektir. Uygun yalıtım ile aşağıdaki oranlarda enerji tasarrufu sağlanabilir.

 Çatı izolasyonu…………….:% 20

Dış duvar izolasyonu ……...:%15

Pencere kapı izolasyonu……:%15

Sızdırmazlık önlemleri……..:%10

Konutların enerji giderleri, ısıtma, sıcak su, aydınlatma, pişirme, çamaşır vs. tüketimleridir. Enerjide tasarruf en az enerjiden en çok fayda temini ile mümkün olur.

 —Evlerimizde ısıtma sıcaklığı 22 derece yerine 20 derece olduğunda bu durum daha sağlıklıdır ve giderleri  %12 daha ucuzlatıcıdır. 20 derece de rutubetlendirilmiş evlerin %50 pratik konfor etkisi 23 derece olmaktadır. En az enerji ile sağlanan konfor şartlarının arzulanan pratik konfor sınırlarına kolayca erişmesi aşağıdaki bireysel önlemlerle mümkündür.

 —Kışın en soğuk günlerinde evin iç sıcaklığı en çok 20 derece konfor sıcaklığına ayarlayınız.

Odalarda, masa, sandalye ve yataklarınızı dış duvarlardan uzak tutulmalıdır.

 —Güney cephesi pencereden gündüzleri güneş girmesini sağlayınız. Geceleri bu pencereleri panjur, perde ve rüzgârlık ile kapatılmalıdır.

 —Geceleri uyurken kalın örtünerek oda sıcaklığını 16 derece ila 18 derece’ye düşürülmedir.

 —Güneş alan pencerelerinizi temiz tutmalısınız. Güneşin pasif ısıtması sağlanmalıdır. Pencere önlerinde yeşil bitki bulundurulmalıdır.

 —Gece gündüz ısıtılan evin havasının kurumasını engellemek için radyatörün üzerine su dolu kaplar kullanabilirsiniz. %50 %55 rutubetlendiriniz. 18 derece ısıtılınan bir odanın rutubetlendirilmesi ile hissedeceğiniz pratik konfor sıcaklığı 20 derece ‘nin üstünde olacaktır. Nemli hava sıcaklığı daha iyi tutacak, buharlaşma azalacağından vücudunuz daha az ısı kaybedecektir.

 —Radyatörlerin üstlerini ve önlerini kapatmayınız.

—Radyatörlerin arkalarını tecrit ediniz.

—Perdelerinizin radyatörünüzü kapatmasına mani olunuz.

—Kullanmadığınız ev bölümlerinin ( oda, kiler, antre ve merdiven ) radyatörleri kapalı tutulmalıdır

 

                                   9.DOĞALGAZ KULLANIMI TESİSATLARDA

                     TÜKETİCİNİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR

 1-     Tesisatı yapacak olan firmanın,  belli oranlarda teminat yatırmış olduğu Gaz net sözleşmesi ve Gaz net ‘ten tesisat yapma sertifikası almış olması.

2-      Tesisatı yapacak olan ustaların, Gaz net tarafından düzenlenen eğitim kurslarından almış oldukları ustalık ehliyetlerinin olması.

3-     GEREK MERKEZİ SİSTEM GEREKSE KOMBİLİ SİSTEMLERDE fiyat alırken firma yetkilisi bir mühendisle muhatap olunması ve tüm teklif ve işlemleri taraflarca müzakere edilmiş yazılı bir yazılı sözleşme ile yazılı hale getirilmesi şarttır. Tüketici ile müzakere edilmeyen matbu sözleşmelerde tüketicini aleyhine olan hükümler 4077 sayılı kanuna göre geçersizdir.

4-     Teklifte belirtilen kombi, radyatör, kazan vs. ürünlerin markasına, üretim kod numarasına ve kapasitelerine dikkat edilmelidir.

5-     Radyatörler arası su geçişini sağlayan borular şayet plastik ise ( bakır boru da olabilir ) alüminyum folyo ile sarılmış olmasına ( sıcaktan sarkmalara ve darbelere karşı ) dikkat edilmelidir.

6-     Daire içi doğal gaz aboneliği ve doğal gaz tesisatlarının maliyeti kanunen mülk sahiplerine aittir. Gaz net sözleşme bedeli ise kiracı ile mal sahibi arasındaki anlaşmaya bağlıdır. Bir binaya bir defa sözleşme imzalanır

7-     Sözleşme bedelini kiracı ödemiş ise;kiracılığın sona ermesi durumunda bedeli Gaz net ‘ten geri alabilir. Ancak esas olan mülk sahibi tarafından ödenmesidir.

8-     Mevcut binada bulunan doğal gaz tesisatı cihazlarının maliyeti mal sahibi ve kiracı arasındaki anlaşmaya bağlıdır. Üçüncü tarafları bağlamaz. Bu anlaşmanın yazılı yapılması gerekmektedir.

9-     Mevcut binanın doğal gaz kullanabilmesi için bina bölüm sayısının ( daire, dükkân, bodrum vs.) en az %51 oranındaki sahiplerin onay vermesi gerekir.

10- Mevcut binaların önündeki kutular duvar değil de yer kutusu ise doğal gaz borusu bina içine girerken toprağın altından geçeceğinden paslanması söz konusudur. Ancak bu paslanmanın önüne geçebilmek için katodik koruma ( suyun elektrolizi )işlemi gerçekleştirilir. Maliyeti biraz yükseltilir.

11- Kullanılan doğal gaz cihazlarının (kombi, kazan, brülör, soba, billur vs. ) TSE, TSEK belgeli olup olmadığına ve Gaz net tarafından onay verilmediğinde dikkat edilmelidir.

                      BİR DOĞALGAZ TESİSATI YAPIMINDA VE KULLANIMINDAKİ

                                       AŞAMALARI ADIM ADIM İZLEYELİM

 1-     Bina veya ticarethanenin önünde veya yakınlarında duvar ya da yer tipi doğal gaz kutusu olmasına dikkat edilmelidir.

2-     doğal gaz kullanım amacına göre uygun ısı veya işlem kapasitesi için cihaz modelleri belirlenmesi ve fiyatlandırılması amacıyla Gaz net sertifikalı firmaların mühendisleri tarafından keşif yapılmalıdır.

3-     Uygun, ekonomik ve kaliteli olmasını amaçladığımız doğal gaz tesisatı taahhüt sözleşmesi kullanılan cihazların marka, model ve kapasitelerine dikkat edilerek tüketici ve yetkili firma arasında imzalanması şarttır. Tesisat firmasında tüketiciye yalnızca marka belirterek model belirtilmemesi büyük ihtilafların habercisidir.

4-     Abonelik işlemleri gerçekleştirilir.( Abone olunmadan Gaz net’te proje tasdiki yapılamaz )

5-     Proje çizilir ve tesisat yapılır.

6-     Proje Gaz net’te onaylandıktan sonra tüketici ile ( kiracı ya da mal sahibi olabilir ) Gaz net arasında doğal gaz kullanım sözleşmesi imzalanır ve maliyeti abonelik bedeli içinde ödenmiş olan doğal gaz sayacı Gaz net tarafından tüketiciye verilir.

7-     Firma doğal gaz sayacını takıp sızdırmazlık, havalandırma gibi gereken önlemleri alıp Gaz net yetkili mühendisleriyle tesisatın yapılmış olduğu yerde randevulaşır ve uygun koşullar yerine getirildiğinde gaz kullanıma açılmış olur.

8-     doğal gazda kullanılacak olan cihazların ilk çalıştırması işlemi yetkili servisler tarafından yapılır ve ücretsizdir. Cihazların garanti süreleri 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’a göre en az 2 yıldır. Bu 2 yıldan az olamaz ancak daha uzun süreler olabilir anlamındadır. 

Doğal gaz tesisatlarında önemli konulardan biri de duvar panolarıdır. Panoların ana duvara dik monte edilebilen modellerinin tercih edilmesi gerekmektedir. Yer tipi modeller kesinlikle tercih edilmemelidir. Duvar tipi modeller katodik korumalı olması dolayısıyla enerji tasarrufu sağlanmaktadır.

 

                                10.DOĞALGAZIN AVANTAJLARI

Zehirsiz, külsüz ve dumansız bir yakıttır. Şehirlerde çevre kirliliğinin önlenmesi yolunda çok ciddi avantajlar getirmektedir.     

Depolama sorunu olmadığı için dairelerin bağımsız ısıtılmasına en uygun yakıttır.

Külfetsiz bir enerji kaynağıdır. Her an kullanıma hazır, nakliye kül derdi olmayan zahmetsiz bir kullanıma sahiptir.

Standartlara uyulduğunda verimli ve ekonomik bir gazdır. Çok amaçlı kullanıma sahip bir yakıttır. Evlerde sıcak su elde etme ve mutfak ocaklarında kullanılabilir.

Temiz bir yakıt olduğundan cihazların arıza ihtimali az, bakım ve işletme giderleri düşüktür. doğal gaz ile çalışan kazanların otomatik kontrolü kolay olduğundan iyi bir sisteme sahip olunması halinde kendi kendine çalışabilme özelliğine sahiptir. Böylece emekten tasarruf sağlar.

Ülkemizde sanayi sektöründe, günümüze kadar kömür, fuel-o il, LPG gibi yakıtlar kullanılırken, 1989 yılından itibaren bu yakıtlarla birlikte doğal gazda kullanılmaya başlanmıştır. Ülkemizde doğal gazın sanayi sektörü ve alt sektörlerinde kullanımını etkileyen faktörler, doğal gazın alternatif yakıtlarla, özellikle fuel-o il ve kömüre göre sektörlere getirdiği avantajlardır. Bu nedenle doğal gazın kömür ve fuel-oilin işletme özellikleri açısından karşılaştırılmasında fayda vardır.

 

                          11.İLLERE GÖRE FİYAT KARŞILAŞTIRMASI

 

Enerji piyasası düzenleme kurumu’nun yaptığı ihaleler sonucu lisans almış şehir içi doğal gaz dağıtım şirketlerinin abonelerine uygulayacakları birim hizmet ve amortisman bedelleri ile abone bağlantı bedelleri ve konuya ilişkin açıklamalar aşağıdadır.

 Gerek dışardan ihraç edilen ve gerekse iç piyasadan satın alınan doğal gazın bölgelere ve illere göre satış ve tüketim fiyatları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yapılan ihaleler sonucu belirlenir. Cent /kwh olarak belirlenen doğal gaz birim fiyatlarının bölgelere ve illere göre dağılımının farklılık göstermesi aşağıda belirtilen şatlara bağlıdır.

Mevcut bölgenin veya ilin;

A-    Nüfus yoğunluğu yüz ölçümü

B-    yüz ölçümü

C-    Altyapı uygunluğu

D-    Konut sayısı

E-     Sanayileşmiş bölgenin yoğunluğu

Bu kriterler göz önünde tutularak gaz dağıtım şirketlerinin doğal gaz birim fiyatlarının bölgelerde ve illerde farklılık göstermesi durumu EPK (enerji piyasası düzenleme kurumu )ya sorulmalıdır.

doğal gazın tüketiciye ulaşmasında katkı anlamında tüketiciden abonelik bedeli alındığı gibi yine bu amaçla gaz dağıtım şirketleri sertifikalı firmaların yıllık cirolarından EPK şartnamesine göre 0,002 kesinti yapabilmektedir. Bu kesinti normal gibi gözükmekle birlikte serbest piyasa ekonomisinde pek de gerçekçi ve adaletli gözükmemektedir.

 

*Abone Bağlantı Bedeli

Abone bağlantı bedeli, sayaç dâhil dağıtım şebekesinin abone iç tesisatına bağlantısı için gereken proje, işçilik, malzeme, kontrol ve onay harcamalarının abone başına düşen payını ifade eden ve ilgili aboneden tahsil edilecek bedeldir.

*Abone bağlantı bedeli ve bağlantı süresi aşağıdaki hususlara göre belirlenir

a) abone bağlantı bedeli, konut ve ısınma amaçlı gaz kullanan aboneler için, lisans verilme tarihinden başlamak üzere beş yıl süresince bağımsız bölüm sayısı (BBS) başına KDV hariç azami 180 ( yüz seksen ) ABD doları olarak, mal ve hizmet üretim amaçlı gaz kullanan aboneler için ise münferit bağlantı hattı çekilmesi kaydıyla, boru çapı, boru tipi,  mesafe ve regülatör sayaç seti kapasitesine göre belirlenen ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından onaylanan tarifeler uygulanır. Kurul onayına tabi tarifelere göre belirlenecek abone bağlantı bedeli, dağıtım şirketinin bağlantı için yapmış olduğu harcamaların maliyeti üzerine %10 (yüzde on ) kar ilavesi ile bulunacak miktarı geçemez.

b) Abonenin binasının brüt alanı üzerinden hesaplanacak bağımsız bölüm sayısı (BBS), 200 m2’ye kadar alan iç BBS =1 alınır, bundan sonraki ilave her 100 m2’ye kadar alan için abone bağlantı bedeli 150 ABD Doları arttırılır.

c) Abone bağlantı bedeli beş yıllık sürenin bitiminden sonra lisans süresinin bitimine kadar ilgili mevzuat kapsamında Kurul tarafından belirlenir.

 Abone bağlantı bedelinin Türk lirasına çevrilmesinde, abonenin dağıtım şirketi ile sözleşme imzaladığı günün Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Döviz Alış kuru esas alınır.

d) Gaz şirketi abone ile yapacağı sözleşme 4077 sayılı tüketicinin korunmasına dair kanunun 6.maddesindeki sözleşmedeki haksız şartlar ile ilgili maddesine aykırı olamaz. Ayrıca doğal gaz firması abonelik sözleşmesi imzaladığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde aboneye gaz vermek zorundadır. Daha gaz şebekesinin döşenmediği ve testlerin tamamlanmadığı hatta iç tesisat firmalarını yetkilendirmediği bir dönemde abone kabulüne başlamak kuşkusuz hukuksuz bir uygulamadır. İşte doğal gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmeliğin 38.maddesi:

 Madde 38- Abonelik sözleşmesi ;iç tesisatın onayını müteakip gerekli belgelerin dağıtım şirketine ibrazından ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiş güvence bedelinin tahsilinden sonra imzalanır. Abonelik sözleşmesi, doğal gazı fiilen kullanacak olan gerçek veya tüzel kişi veya bunların yetkili temsilcileriyle yapılır. İlk abonelik 37. madde çerçevesinde abonenin doğal gazı en geç beş gün içinde kullanıma açılır. İlk abonelikten sonra aynı adreste yapılacak tüm yeni abonelik işlemlerinde ise; doğal gazın kullanıma açılması iç tesisatın dağıtım şirketi veya kendi adına çalışan sertifikalı şirketlerce kontrol edilmesinden sonra yapılır.

 Dağıtım şirketi, sözleşmesinin imzalanmasından önce, uygulanacak fiyatlandırma esasları ve sözleşme hükümleri hakkında talep sahibini doğru ve eksiksiz olarak bilgilendirir. Dağıtım şirketi aboneleri konut, ticari, sanayi ve benzeri olmak üzere gruplandırabilir ve abone grupları ile standart tip sözleşme yapar.

 Teslim ve/veya taşıma hizmeti sözleşmeleri; dağıtım şirketinin, faaliyet konusuna göre serbest tüketici ve tedarikçilerle yaptığı sözleşmelerdir.  Bu sözleşmelerde, ilgili mevzuat çerçevesinde taraflarca serbestçe belirlenen hükümler yer alır.

 Dağıtım şirketi ile aboneler veya serbest tüketiciler arasında yapılacak sözleşmelerde, ilgili mevzuata aykırı hükümler yer alamaz.

 **Birim Hizmet ve Amortisman Bedeli

 Birim hizmet ve amortisman bedeli, dağıtım şirketinin bir kwh doğal gazın müşteriye sunumu karşılığında amortismanlar ve getiri dahil talep ettiği toplam bedeldir.

 Dağıtım lisansı kapsamında ihale sonucunda belirlenen birim hizmet ve amortisman  bedeli lisans verilme tarihinden itibaren ilk 8 yıl süre ile azami bedel olarak uygulanır. Dağıtım lisansı sahibi şirket bu bedeli aşmamak koşulu ile ilk 8 yıl boyunca dilediği bedeli uygulamakta serbesttir.

 Uygulamada ABD doları Türk lirasına çevrilirken, bir önceki ayın 20’si ila içinde bulunan ayın 20’si arasında ki sürede uygulanan merkez bankası ABD doları döviz alış kuru aritmetik ortalaması, bir sonraki aylık tarife döneminde uygulanacak ABD doları kuru olarak belirlenir.

                                             12.HUKUKİ BİLGİLER

 Doğal gaz çalışmaları 4646 sayılı doğal gaz piyasası kanununa, 4077 sayılı tüketicinin korunmasına dair kanunu ile başta doğal gaz piyasası dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmelik ve diğer yönetmeliklere uygun yapılması zorunludur.

  

             13. KONYA’DAKİ DOĞALGAZ ÇALIŞMALARINDA YAŞANAN SIKINTILAR

 A-    GAZ BİRİM FİYATLARI

Konya’nın gaz ihalesini gaz net şehir gaz dağıtım a.ş.’e almıştır. Gaz net tarafından yapılan açıklamalarda ileri sürülen Konya’daki doğal gaz fiyatının diğer illerden daha ucuz hatta “en ucuz”olacağı iddiasının EPDK’nın 11.maddedeki açıkladığı fiyat tablosu incelendiğinde gerçekleri yansıtmadığı göze çarpmaktadır. Yolun başında işe başlanması tüketicileri oldukça düşünülmüştür.

B- ABONELİK FİYATLARI

Abonelik şartlarını ve birim fiyatlarını belirleme yetkisi şehir içi gaz dağıtım şirketlerinde olmayı fiyat belirleme yetkisi EPDK’dadır. Gaz net bu gerçeği göz ardı ederek 300 Euro bedeli seslendirmiş ancak tüketiciler birliğinin durumu EPDK’ya bildirmesi üzerine abonelik fiyatları 150 Amerikan dolarına yükseleceğini bildiği için 4 Ağustos 2004 tarihinde yerel gazetelere verdiği ilanla fiyatını resmi rakam olan 180 amerikan doları olarak açıklamıştır. 

C-İÇ TESİSAT ŞARTNAMESİ

EPDK ile yaptığımız görüşmede EPDK yöneticileri İGDAŞ’ın iç tesisat şartnamesi ile çelişen ve aykırılı teşkil eden içerikli bir şartnameyi kabul etmeyeceklerini İGDAŞ'ın bu konu da önemli birikimin olduğu ifade ettiler. İç tesisat firmalarının bile temin edemediği piyasaya henüz hazır olmadığı ifa ettikleri şartname tüketiciler birliğine birkaç ay önce ulaşmıştı bile.

D-KAZANLAR

Yazılı talebimize rağmen tüketiciler birliğine ve iç tesisat firmalarına verilmeyerek sır gibi saklanan ancak derneğimize bir tüfekçi tarafından iletilen gaz net tarafından hazırlanan “iç tesisat şartnamesi”sayfa 26 madde 8’de yer alan “ katı yakıtlı yarım veya tam silindirik,sıvı yakıtlı yarım silindirik, etiketsiz ve TSE veya TSEK belgesi olmayan tam silindirik sıvı yakıtlı kazanların doğal gaza dönüşümü yapılamaz”

İfadesinin gerek EPDK’nın hazırlanmış olduğu 4646 sayılı doğal gaz piyasası kanununa gerekse bu konuda uzmanlaşmış olan İGDAŞ'ın hazırlamış olduğu şartnameye ters düşmektedir.

 Şuanda kullanılan kazanların birçoğunun kullanılamaz hale gelmesi ile piyasada kazan talepleri karşılanamayacak olup bazı kazan firmaları için bir rant kapısı oluşturulacaktır.

 Raporumuzun değişik bölümlerinde ifade ettiğimiz kazan doğal gazda en önemli malzemelerin başında gelmektedir.

 Halen iki tip kazan bulunmaktadır. Bunlar; silindirik ve yarım silindirik kazanlardır. Gaz net şartnamesinin bu haliyle büyük tartışma yaratacak durumdadır. Başta bu madde olmak üzere birçok maddenin düzeltilmemesi durumunda kanunun hukuka intikal edeceğinden kimsenin kuşkusu olamaması gerekir. Dünyanın her yerinde her tip kazan kullanımı serbest iken gaz net in bazı güçlü markalarca üretilen silindirik karşı basınçlı kazana tüketiciyi yönlendirmesi oldukça dikkat çekici bir durumdur.

 

Konya Valiliği Bayındırlık İl Müdürlüğü Makine Tesisat Kontrol ve Seçim

Komisyonunun 26.10.2000 tarih ve 258/6782 sayılı kararında giriş şöyle başlamaktadır.

 

“İlgili valilik oluru ile mekanik tesisat konularında imalat kontrolü ve seçim yapmakla görevlendirilen komisyonumuz öncelikle Konya merkez de 2001 yılı sonbaharında kullanıma başlanması beklenen doğal gaz ile ilgili olarak ilimizde mevcut resmi ve özel binalarda kurulu merkezi ve münferit ısıtma sistemlerinde bulunan kalorifer kazanlarının yakıt sisteminin doğal gaza çevrilip çevrilemeyeceği, eğer çevrilecek ise ne gibi değişiklikler yapılacağı ve önlemler alınacağı konusunu karara bağlamak ve bu kararın tavsiye niteliğinde ilgili kişi ve kurumlara duyurulması kararlaştırılmıştır.” Kararın B maddesi aynen şu şekildedir.

 

B-KALORİFER KAZANLARININ DOĞALGAZA DÖNÜŞEBİLMESİ DURUMU

 Şehirlerimizde il hıfzıssıhha kurulunun 09.03.1990 tarih ve 3 sayılı kararı gereği kalorifer kazanlarında katı yakıt kullanımı hava kirliliği açısından kısıtlanmış ve yasaklanmıştır. Bu yüzden şehrimizde kalorifer kazanlarında özel kalorifer yakıtı… Kullanılmaktadır. Kazanların verimliliği, havaya (NOX ) atımında ciddi sağlık ve çevre problemleri söz konusu olacaktır. Kazanların verimliliği, ülke ekonomisi ve çevre sağlığı için son derece önemli konudur. Bu husus daha önce 19.03.1985 tarih ve 18699 sayılı resmi gazetede yayımlanan ısı verim tebliğinde belirtilmiş ve hatta buna uymayanlar hakkında 1608 sayılı kanun ve TCK’nin 526. maddesi hükümlerine göre işlem yapılacağı vurgulanmıştır. fuel- o il için geliştirilmiş yüksek radyasyonlu (ısınımlı ) karşı basınçlı alev ters dönüşümlü iki akım kazanlar verim yönünden doğal gaz yakmaya uygun değildir. Bayındırlık ve iskan bakanlığınca da yüksek radyasyonlu kazanların 1994 yılından itibaren resmi binalarda kullanımı yasaklanmıştır.

 Radyasyonlu kazanlarda duman yeterince soğutulmaz ve baca sıcaklığı yüksek olur bu durumda ısı verimin azalmasına neden olur… İfadelerine yer verilmektedir.

Henüz yeni alınmış katı ya da sıvı yakıtlı kazanların doğal gazda kullanımının yasaklanması ve bunun teknik bir gereksinime dayandırılmaması kuşkularımızı arttırmaktadır. Ekonomik ve teknik ömrünü tamamlamamış mevcut kazanları doğal gazda kullanılamayacağı konusunda üretici firmadan yazılı onay almak yeterlidir. Birçok il soru bu şekilde çözülmüştür.

 Bu konuda TSE ve AB standardizasyon kurallarının koyduğu standartların geçerli olduğunun ve bunların standart numaralarının verilmesi yeterli iken güveni zedeleyecek ve tüketicileri mağdur edecek bir durum yaratmaya hiçbir kuruluşun hakkı olmasa gerektir.

 Standart koyucu kuruluşlar güvenliği ihmal ederek bir standart koymayacaklarına göre bunun gaz güvenlik gerekçesine dayandırılması gibi gelebilecek bir yaklaşımı da şimdiden kabul edilemez buluyoruz.

  

D- Şebeke ve Çevre Sorunları

Kazı çalışmalarında belediyeler, medaş, tele kom, koski gibi kuruluşlarımızla koordinasyonsuzluktan dolayı aynı yerlerin mükerrer olarak kazılması ile çevreye verdiği rahatsızlıklar ve bunun ülkemize maliyetleri göz ardı edilmektedir. ( örnek kültür park civarı ) maliyet bir tarafa yama yapılan yolların yeni gibi olmayacağı ve ayıplı hizmet oluşumundan dolayı da belediyenin sorumlu olacağını örnek yargı kararlarının www.tüketiciler.org adresinde olduğunu hatırlatmakta yarar olduğunu belirtmek isteriz.

 Doğal gaz çalışmalarının hangi tarih ve saatlerde nerelerde yapılacağının önceden halkımıza duyurulmamasından dolayı vatandaşlarımız sıkıntılar yaşamaktadır. Trafiği büyük oranda aksatan bu uygulama bir özür levhası ile geçiştirilebilecek bir durum değildir. Tüketicisine daha yolun başında saygı duymayan bir işletmenin tüketicisine güven vermesi mümkün gözükmemektedir.

 E-Yetkilendirilmiş Tesisat Firmaları

Gaz ve dağıtımın başlayacak olması nedeniyle tüm tesisatçılar bu alana yönelmiştir. İrili ufaklı yüzlerce firma ortaya çıkmıştır. Her biri daha şimdiden gaz uzmanı gibi davranmaktadırlar. Henüz hiçbir deneyimi olmayan ve henüz yetkide almamış olan bu firmaların uzmanlıkları (! )da başımıza büyük işler aşabilir. Bu nedenle acilen gaz net yetkilendirme çalışmasını başlatmalıdır. Az firmaya yetki verilerek rekabet oluşumunun önüne geçilmemesi ve hizmet fiyatlarının 4054 sayılı rekabetin korunmasına dair kanun özellikle 4.maddesine aykırılı teşkil etmemesini ümit ediyoruz.

 F-İnternet Sitesi

Uzun zamandır faaliyette bulunan gaz net’in halen aktif bir web sitesinin olmaması ve tüketicileri bu benzeri iletişim araçları ile gereği gibi bilgilendirmemesi doğal tekelin zararlarını bir kez daha göstermiştir. Elektrik dağıtımının bile birçok şirkete verilmek istendiği bir dönemde tek dağıtım şirketi kuşkusuz önemli bir hatadır.

              14-GAZNET BİLGİ VERMEKTEN NEDEN KAÇINIYOR?

 Rapor hazırlığı aşamasında 31.07.2004 tarihinde gaz net’e yazılı olarak 16 soru yönelttik. Ancak ilgili firma sorularımızı cevaplamak yerine, basına gönderdiği bir açıklamayı ve bir TV’deki yetkililerinin konuşmasını izlememizi önermeyi, tercih ederek şeffaflık konusundaki olumsuz tutumunu ortaya koymuştur.

 İşte Gaz net’e yazdığımız mektup ve yanıtsız bırakılan sorular

 Konya’mızda doğal gaz dağıtımına yetkilendirilmiş kuruluş olmanız ve şehrimize yatırım yapmanız dolayısıyla firmanızı tebrik eder, başarılar dileriz. Doğal gazın şehrimize yeni gelmesi ve uygulamanın bazı yenilikler ve değişiklikler ön görmesi nedeniyle aşağıdaki soru ve bilgilere ihtiyaç duymaktayız. Bu nedenle en kısa zamanda tüketicilerin daha doğru işlem 

Yapmaları ve kamuoyunu tarafsız bir kimlikle bilgilendirmemiz amacıyla aşağıda sorularımıza ve talep ettiğimiz dokümanların tarafımıza ivedilikle ulaştırılmasını rica ederiz.

 1-     Halen konutlarda kullanılmakta olan kazanlardan hangi tip kazanlar kullanılmaya devam edilecek, hangi tipler değiştirilecektir?

2-     Değiştirilmesi şart koşulan kazanlar var ise değiştirilme gerekçeleri nelerdir?

3-     Abonelik türleriniz ve abonelik ücretleri nelerdir?

4-     Diğer şehirlerdeki abonelik ücretleri ile kıyaslandığı zaman diğer şehirler göre abonelik ücretiniz yüzde kaç daha ucuz ya da pahalıdır?

5-     Abonelik ücretleri hangi ödeme planına göre tahsil edilecektir?

6-     Tarifeleriniz hangi birim üzerinden hesaplanacaktır ve birim fiyatları nelerdir?

7-     Site ve apartman aboneliklerinde uygulanacak yöntemler nelerdir?

8-     Sitelerde müşterek abonelik uygulaması yapılacak ise mutfak ve banyo kullanımları için özel abonelik uygulamaları yapılacak mıdır ve şartları nelerdir?

9-     EPDK kuruluşunuzun uygulayacağı birim fiyatı ve abonelik tesis ücretlerini onaylamışımdır? Onaylamış ise onay tarihi nedir?

10- Abonelerin enerji tüketim faturaları hangi takvim dilimlerinde gönderilecektir?

11- Abonelik gecikme ücretlerinin gecikme oranı ne olacaktır?

12- Firmanız tarafından tesisat uygulaması yapmaya yetkilendirilmiş kuruluş sayısı kaçtır?

13- Yetkilendirilmiş kuruluşların yetkilendirme kriterleri nelerdir?

14- Yetkilendirilmiş kuruluşların firmamıza ödenmesi gereken bir bedel veya teminat var mıdır? Varsa miktarları nelerdir?

15- Abonelik işlemlerinizin 2 Ağustos 2004 tarihinde başlayacağı doğru mudur?

16- Abonelere gaz verme tarihi nedir?

TALEP EDİLEN EKLER

A-Abonelik sözleşmesi suretinin

B-Doğal gaz iç tesisat şartnamemiz ve diğer şartnamelerinizin

C-Kuruluşunuza ait tüketicileri ve kamuoyunu ilgilendiren tüm şartname ve uygulama yönetmeliklerinin onaylı birer suretinin tarafımıza gönderilmesini rica ederiz.

 

                                         15-ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

 

1-Gaz net kamuoyuna Türkiye’nin en ucuz doğal gazını vereceğini deklare etmesine rağmen maalesef bu beyanlar gerçeği yansıtmamıştır. Doğal gaz fiyatının Konya halkına söz verildiği gibi “Türkiye’de doğal gaz kullanıcılarına en azından en ucuz fiyattan veren Çorlu ile” aynı fiyattan verilmesi gerekmektedir.

 

2-Gaz net tarafından hazırlanan şartnamedeki madde 8’de yer alan ifadenin değiştirilmesi ve yerine “Etiketi olmayan etiketi olsa bile TSE ve TSEK belgesi olmayan kazanların dönüşümü yapılamaz .”

 

TSE ve TSEK şartlarına haiz her türlü kazanın doğal gaza dönüşümü için eski veya yeni olsun kazanın ilk imalatçısından kazanın ait olduğu standartları taşıdığı doğal gaza dönüşüm için gerekli şartlara haiz olduğu belgelenecektir. Bu belge, yapımcı firma tarafından aşağıdaki bilgileri de ihtiva edecek şekilde imalatçısından veya satıcısından temin edilmesi ile doğal gaza geçişi sağlanmalıdır.

 

3- Doğal gaz şehir içi döşeme çalışmalarında diğer kurumlara koordinasyon sağlanarak trafik akışı ve yol kazılarının belirli bir koordinasyon dâhilinde yapılmasının sağlanması.

 

4- Çalışma yapılacak bölgelerde gerekli ikazların daha önceden konulması ve bu bilgilerin önceden ilan edilmesi

 

Çalışmanın yapılacağı tarihler:

Çalışmanın yapılacağı saatler:

Çalışmadan sorumlu kişinin adı soyadı:

Çalışmanın yapılacağı yerle ilgili alternatif ulaşım krokisi:

 

                                                   SONUÇ

 

Tüketiciyi yok sayar ak’ı yolunacak kaz olarak gören hiçbir firmanın, tekel olmasına rağmen tüketicinin karşısında tutunması mümkün değildir. Tekel olsa dahi, tüketiciye hizmet ve mal sunan firmaların tüketicinin kendileri için değil, kendilerinin tüketici için var olduğunu unutmamalıdır.

 

Şehir içi gaz dağıtım şirketlerinin tamamının tüketici karşısında saygılı bir duruş sergilemeleri konusunda kendilerini uyarıyoruz. Aksi halde kendilerini saygılı hale getirecek ekonomik ve hukuksal müeyyidelerle karşı karşıya bulabilirler. Tüketiciler birliği’nin tarihinde bu bağlamda yüzlerce başarı örneği vardır. Yüzyılımız tüketici yüzyıldır.

 

Tüketiciler birliği, tüketici hakları anlayışında “ayıp” olan firmalar aleyhine gerektiğinde yargıya başvurmaktan gecikmeyeceklerdir.

 

 

 

1-     06.08.2004 tarih ve 25545 sayılı resmi gazetede yayınlanan doğal gaz piyasası dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmelik

2-     06.08.2004 tarih ve 25545 sayılı resmi gazetede yayınlanan doğal gaz piyasası dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin yönetmeliğin 38.maddesi

3-     Konya valiliği bayındırlık il müdürlüğü 15.11.2000 tarih ve 1 sayılı ‘ısıtma sistemlerinin doğal gaza dönüşümü konuları kararı

 

 

             

PANEL and  RADIATORS

                            

                    

    

 Copyrigt 2005 sobaci.com

Web Counter

 


 

 

     Welcome!

 
 
 
 
 
 
 
 
Doğalgaz Sobaları
 
Doğalgaz Nedir?  

STOVE MATERIALS

FUME  PIPES:

EB1: 70cm * 13cm  EB2: 50cm * 13cm    EB3: 33cm *  13cm  EB4: 25cm *  13cm    EB5: 15cm *  13cm   EB6: 70cm *  11cm   EB7: 50cm *  11cm     EB8: 33cm *  11cm   ED1: 13cm Elbow     ED2: 11cm Elbow     ED3: L Elbow 

 

 

 

 

 

WOODEN STOVES:

WOOD 1,2,3 : Wooden Stoves       Enamelled Wooden Soves. It can produce with bucket, with moulded cast iron, with brick in it. 

50cm is the standart height. It can be produce as 45cm, 40cm and 35cm lenghts. Chimney exit fume pipe diameter is 13cm.

 

PIKNIK: Piknik(Ordek) Stove. It is used for the rooms and bathrooms, small dimensions (33cm x 50cm).

With ash pouring out system, it has own ashtray. Upper lids are in front 17cm and back 10cm or 9cm. Chimney exit diameter is 11cm

 

BRAZIERS: Three standart sizes we produce. 25cmx35cm 30cmx40cm     30cmx50cm...

 

BRAZIER with CHIMNEY: 28cmx38cm standart size. Guttered Chrome iron sheet grids.

 

BUDGET CONTAINERS:   It is produced by using Galvanization 2mm iron sheet.

If the demand would be at least 200ea, it can be produced any size it wants.

 

 STOVE BUDGETS: Cylinderical  buckets for wooden stoves. Chrome budgets. Thick iron sheet budgets, 2mm, 1.50mm budgets. 0.70mm budgets.

And all things about the stoves we produce.

Stove paddles,

  hangers,            

fume pipes and elbows,

sheet and plastic chimney covers,

rosettes,   ...etc.  EVERYTHING ABOUT THE STOVES...

 

Our experience is our guarantee,  Our quality is  our sign.

 


Home   About   Products   Services and Articles   Contact   Faydalı Bilgiler
Copyright 2005 Ahmet Senturk ve Ogll.Ltd..All rights reserved.